Televisiekijken in een land waar je niets verstaat (3)

“Dag China!”, 19-delig reisverhaal, geschreven door Ilona

1. Chinezen zijn erg schoon op zichzelf

Beijing, 1 april 2011

Na een vliegreis naar het verre oosten heb je een nachtje geskipt. Gelukkig staan in Beijing Airport de taxichauffeurs in elk geval meteen voor de toeristen klaar. We stappen in, na de koffers in de kofferbak te hebben gestouwd. Andere taxi’s staan te dringen en mijn man, aan de achterkant van de taxi, zegt:  ‘Ga maar gewoon voorin zitten.”

‘Niet op reageren Lena, je doet gewoon of je neus bloedt’

Eenmaal op weg zet de chauffeur de meter aan: 10 yuan (1 yuan = 11 eurocent).  Na tien minuten pakt hij een aftands mobieltje en tikt in: 200. Hij wijst met z’n vinger op de meter met een afkeurend hoofdschudden.  ‘Niet op reageren Lena, je doet gewoon of je neus bloedt’,  klinkt het vanaf de achterbank. De chauffeur praat en praat en Joost mag weten waar dat over gaat.

Ik kijk zo onnozel als maar kan, hetgeen me niet moeilijk valt op dit moment. Dan tikt-ie 180 in. ‘Hou de meter in de gaten en niet reageren’, hoor ik. Ik staar de taxichauffeur wat aan en voel me ongemakkelijk. Wacht maar tot we bij het hotel zijn, denk ik, we kunnen toch niks anders doen dan de rit uitzitten.

De taxichauffeur is in het trotse bezit van een smoezelig leren jack. Dat wordt om de vijf minuten driftig afgeklopt. Ondertussen wordt het raampje regelmatig opengedraaid om het uiteindelijke resultaat van een lastig op te rakelen rochel uit te laten.

Het is nog een hele kunst de rochel nétjes te deponeren.

Overigens, om er maar lekker vanaf te zijn: het is nog een hele kunst de rochel nétjes te deponeren. Zo zagen wij in een theehuis een jongeman naar achteren snellen en in het voorbijgaan met een snelle hoofdzwenk zijn product in de kwispedoor mikken.  Bij anderen, op straat, metro, etc. zag ik het ook. Met het achterste van hun tong, inclusief het geluid wat erbij hoorde. Ik heb daar veel baat bij gehad, gezien ik bij het begin van de laatste  week van onze trip een acute bronchitis opliep. Smog? In elk geval heerste er een, voor ons waarschijnlijk onbekend, virus. Beiden werden we verkouden.  Zo heb ik wel geleerd dat het, volgens de Chinezen althans, beter is om de rotzooi weg te gooien. Netjes toch.

Als dat gebeurd is, worden de lastige puisten uitgeknepen

Tijdens het rijden krabt de chauffeur luidruchtig het hoofd. Als dat gebeurd is, worden de lastige puisten uitgeknepen. Als we dichter bij het centrum komen, staan de stoplichten  langdurig op rood. Hier gaat het portier open alwaar het jack nogmaals, maar nu grondiger, geheel wordt uitgeklopt. Het afval van hoofd en wang, inmiddels verzameld in de lange pinknagel, wordt er hier secuur uitgepoeierd; Chinezen zijn erg schoon op zichzelf.

Na een rit van 45 km komen we aan bij het hotel en wijst mijn man op de teller: 107 yuan. Daar komt nog 10 yuan bij voor de tol.  Wij zijn blij dat we er zijn, én de taxichauffeur is erg tevreden met 150 yuan (16,50 euro).

2. I’m the best! Sir!

Beijing, 2 april 2011

Vanaf ons hotel is het ongeveer 2 kilometer lopen naar het Plein van de Hemelse Vrede (Tiananmenplein). Riksjafietsers willen ons heel graag vervoeren, maar we lopen liever. Lopend vallen je meer dingen op.

2.1

2.2In de volgende brede en drukke straat met veel autoverkeer wandelen we langs een  lange muur met hier en daar een rond gat erin, als een kijkdoos.

Daarachter verscholen staan vervallen huisjes die nog enigszins rechtovereind staan tussen het puin. Deze mensen zijn dus niet ontzet tijdens de ‘schoonmaakacties’ voor de Olympische Spelen. Of er verder iets voor ze gedaan wordt weten we niet. Misschien moeten ze wachten tot er voor hen een woonplek is in een van de immens vele, heel hoge torenflats die in groot tempo de grond uitrijzen aan de buitenkant van Beijing, langs de snelwegen.

2.3Iedereen herinnert zich de studentenprotesten nog wel in 1989, tegen de Communistische Partij. Daar zijn we dan, op het Tiananmenplein.

Vreemd idee dat we hier lopen; wat altijd zo ver weg was is het hier en nu. Het leven gaat vrolijk door, alsof er nooit iets gebeurd is.

2.4De mensen zijn elkaar druk aan het fotograferen met als achtergrond het mausoleum van Mao. Meisjes vragen of wij hen willen fotograferen, maar de bedoeling is meer dat zij ons willen fotograferen. Natuurlijk! Mogen wij ook een foto van jullie maken?

Telkens schieten mensen met kaartjes ons aan voor een excursie naar The Wall. Allemaal hebben ze een voordelige aanbieding. We wimpelen ze vriendelijk af. Of we wel een kaartje mee willen nemen in geval wij ons bedenken.

Als we maar weten dat zij de goedkoopste is en dat we in geen geval een andere company moeten nemen.

Bij de zoveelste aanbieding van een meisje pakt mijn man, Gijsbert, de hele stapel kaartjes en begint ze uit te tellen. Ze schiet in de lach. Als we maar weten dat zij de goedkoopste is en dat we in geen geval een andere company moeten nemen. Zij is namelijk de manager zelf van haar onderneming.

2.5We gaan de voetgangerstunnel door, langs de beveiliging, de tassen en jassen door de scanner, en we schuifelen naar de Verboden Stad.

Het is zeer indrukwekkend, mooi en vooral groot. Achter elke poort is weer een ander plein met een poort. Zware, rode deuren met koperen knoppen dien je aan te raken voor een lang en gelukkig leven. Toegangstrappen leiden je naar elk paviljoen, met elk hun grote plein. Die vele trappen hebben Gijsbert z’n ouwe kniekwaal terugbezorgd, maar daarover later meer (tenminste… over de zorgverlening in het ziekenhuis).

2.6Voor ieder paviljoen staan twee leeuwen, van steen of brons. De leeuw met een bol onder de klauw (voorspoed en macht), de leeuwin met een welp (zorgzaamheid). Ook de leeuwin heeft manen.

2.7Heel veel paviljoens;  er lijkt geen einde aan te komen en we besluiten de Westwing te bezoeken die kleiner is en er heel idyllisch uitziet. Het zijn de verblijven geweest van de keizerlijke familie en concubines.

Schitterende slaapvertrekken

A place to be. Dan realiseer je je dat je in het verre China bent.

Het lukt niet altijd een foto zonder mensen te maken. Plots duikt er iemand op voor de lens …

2.9mannetje

Achter het hele complex van de Verboden Stad, aan de noordkant, ligt een onbeschrijflijk mooie tuin. Je weet niet wat je ziet als je de tuin betreedt met de grillige rotsmuren, de vele bomen, planten en paviljoens.

2.10

Sprookjes bestaan niet, zeggen ze. Dit is werkelijkheid en dat is nauwelijks te geloven.

2.13Oude bomen van honderden jaren oud, met vreemd gevormde stammen, worden met stalen steunen overeind gehouden ter bescherming van de bomen zelf. Maar ook ter bescherming van de vele prachtige paviljoens.  Al dwalende door deze stad bedenk je je dat de keizer al dit moois voor zichzelf wilde houden. Rijkdom kon werkelijk niet op.

You are going to see very many happy people.”

En het zien van deze schoonheid is ontroerend. Daags voordat  we vertrokken vertelde een Chinese collega van Gijsbert aan hem: “You are going to see very many happy people.” Wij kijken elkaar aan. Niet alleen gelukkige Chinese mensen. En dit is nog maar dag één.

2.14
Fragment van een plafond

2.15Nieuwsgierig Aagje, bij de ingang van de tuin, vindt ons heel interessant en wij mogen een foto van haar maken. Ik dacht dat we in China meer jongetjes dan meisjes aan zouden treffen omdat de verhalen rond het éénkind-beleid ons deden geloven dat meisjes niet veel waard waren voor hun ouders en dus werden omgebracht bij de geboorte. Er waren opvallend meer meisjes dan jongetjes te zien. Altijd als kleine prinsesjes aangekleed.

Op de terugweg, op het Tiananmenplein klampt een jong stelletje ons aan. We weten uit de reisgids dat jonge mensen graag met je praten om hun Engels te oefenen. Ze stellen dan best directe vragen, zoals “waar kom je vandaan? Hoe oud ben je? Hoeveel kinderen heb je? Hoeveel is je salaris?”

Dit stelletje is het te doen om je mee te tronen naar een rustig restaurantje waarvan zij weten dat het daar heel goed en goedkoop is. Wij bedanken voor de eer.

Dan komt er een  meisje op ons af. Zij herkent ons niet (??). We hebben geen westerling gezien. Maar Gijsbert herkent haar wel. “Jij natuurlijk wel,” zeg ik, “maar hoe?”  “Aan die pukkel op d’r lip.”

“Sir, do you like an excursion to The Wall?”

“Sir, do you like an excursion to The Wall?” Gijsbert tast in zijn jaszak en daar komt het stapeltje kaartjes weer tevoorschijn. Hij pakt die van haar: “Yes! That’s me. Give me one of the cards, or no: give me the others. I’m the best! Sir!”

2.16

3. Televisiekijken in een land waar je niets verstaat

Als je ruim drie weken door China reist, ontkom je niet aan de televisie. Na een lange dag met veel lopen, reizen en vol van nieuwe indrukken, ben je ‘s avonds bekaf. Na een uitgebreid diner rest er meestal weinig meer dan naar je hotelkamer te gaan, een slaapmutsje te nemen, een beetje tv-kijken en dan vroeg gaan slapen. Iedere hotelkamer die we hebben gehad was voorzien van een flatscreen.

China is een groot land en heeft dus heel veel tv-zenders. In bijna alle hotels zijn tachtig tot negentig kanalen geprogrammeerd op centrale en regionale zenders. De Chinese televisie is een staatsapparaat.

De centrale omroeporganisatie is de CCTV die gehuisvest is in Beijing in het kunstwerk van Rem Koolhaas. Het wereldberoemde gebouw wordt ontsierd door een grote schotelantenne en staat half verscholen tussen de tweemaal zo hoge kantoorflats ernaast, zodat het vanaf de ringweg nauwelijks opvalt. CCTV zendt vijftien programmakanalen uit. Daarnaast is er een dubbel aantal regionale kanalen te ontvangen.

Tv-kijken in een land waar je niets verstaat en niets kan lezen, heb je daar wel wat aan?

Maar, tv-kijken in een land waar je niets verstaat en niets kan lezen, heb je daar wel wat aan? Natuurlijk is er niets te begrijpen van wat er gezegd wordt, maar uit de foto’s, decors en formats kan je wel een beetje opmaken wat voor soort programma het is en soms waar het om draait.

De foto’s uit Libië die op de achtergrond van het nieuwsbulletin getoond werden, waren dezelfde plaatjes die we de afgelopen weken op het NOS-journaal gezien hebben, dus lijkt de status quo nog steeds dezelfde. De jonge aardbeienplantjes die gekoesterd worden door mannen en vrouwen in uniform, de noeste arbeid van de soldaten die een slootje graven om de plantjes te bewateren en de blije boerengezichten illustreren een bericht over hoe het leger de plattelanders helpt bij het opzetten van nieuwe landbouwmethodes. Propaganda is uiteraard zelfs voor doofstommen (bv. toeristen zoals wij) te volgen.

Net als  CCTV 1, dat het officiële nieuws- en voorlichtingskanaal is waar het beleid van de Partij aan de mensen wordt “uitgelegd”, zijn de overige veertien  kanalen stuk voor stuk aan een bepaald genre gewijd. Ongeveer vier kanalen zenden alleen oorlogsfilms uit, hetzij historisch drama uit de Tang-dynastie, hetzij uit de Opiumoorlog of de Chinese Burgeroorlog. Ongeveer drie zenders zijn voor familieprogramma’s, zoals spelletjes, Chinese komedie en talentenjacht.

De Chinese X-factor is razend populair en de hele dag door zijn herhalingen te zien in restaurantjes, theehuizen en kroegen. Naast de Chinese popartiesten met door gel gestyleerde snelle kapsels, en de meer traditionele muziek van schattige, jonge meisjes, is ook de  traditionele westerse muziek graag gezien. Het ‘O Sole Mio’, door een nogal dikke, kale Chinees, hartverscheurend maar vals gezongen, eindigde als een van de prijswinnaars van die dag. Soaps ontbreken natuurlijk ook niet, hoewel deze een veel groter deel van de tijd op de regionale zenders vullen.

Gelukkig voor ons zijn er ook een paar zenders die bijna alleen muziek uitzenden. Een ervan is bijna geheel gewijd aan de traditionele Chinese opera. Ze gaan allemaal over wrede, machtige mannen die weerloze, arme vrouwen van hun kinderen en eer willen beroven; het thema van een klassieke Chinese DSK-soap eigenlijk.

Aan een soort van buitenboordbeugel hangt een dun, zijden vliegengordijn

De mannenrollen, die vroeger alleen door vrouwen werden vertolkt, hebben vreemde toneelbaarden voor. Aan een soort van buitenboordbeugel hangt een dun, zijden vliegengordijn op net voldoende afstand van hun mond  zodat het niet de keel ingezogen kan worden bij het inademen. Een wat vervreemdend gezicht. Het verhaal ontwikkelt zich tergend langzaam en de muziek kan ons na dertig minuten ook niet echt meer boeien. Eén kanaal zendt tot 22.00 uur klassieke muziek uit. Gelukkig ook van Chinese componisten die werken met traditionele muziekinstrumenten.

Daarna komt een programma met populaire muziek. Omdat we veel naar dit kanaal keken, hebben we hier verschillende soorten muziek voorbij zien komen. Van bejaardenkoren die strijdliederen zongen voor het Partij Congres, tot Chinese classics en live recordings van Amerikaanse popartiesten.

Onder de artiesten die classics zingen, zijn er die in uniform optreden. Die uniformen zitten een stuk beter dan de uniformen die je op straat ziet. Het publiek in de zaal bestaat steevast uit jonge meisjes en busladingen ouderen die met een lichtgevend object (lintje, hartje of ander gevalletje) zwaaien op het ritme van het zwijmelige liedje.

CCTV 14 is een Engelstalige nieuwszender a la CNN. Natuurlijk hebben we ook naar deze zender veel gekeken. Eigenlijk is deze zender – en de China Daily – de enige manier waarop je kunt bijhouden wat er in de wereld en in China gebeurt. Je weet dat het propaganda is, maar het geeft toch een ander beeld dan je normaal van China krijgt voorgeschoteld. Je gaat je afvragen hoeveel van de westerse beeldvorming propaganda is. Zo kan je bijvoorbeeld tussen de regels door zien waarom China helemaal niet zo happig is om het IMF te leiden of bij de G8 een hoofdrol te spelen. Zij zien de westerse economie voor wat het is: een reus op lemen voeten die op zijn retour is, en nemen het voortouw bij de  BRICS.

3. Sichuan-Opera-Show-02Het Politburo, het centrale gezag in Beijing, mag nog zulke mooie beleidsbepalingen afvaardigen en ingrepen aankondigen om bijvoorbeeld corruptie en misbruik te voorkomen, in de praktijk komt er weinig tot niets van terecht. Het blijkt dat de macht van de regionale overheden het meest bepalend is voor de uitvoering. Dat het gezag van de centrale overheid afneemt, naarmate je verder van Beijing verwijderd bent, vind je ook terug in de voorkeurzenders op de televisie. CCTV 1 staat in Xi’an nog op kanaal 1, maar daarna volgen minstens twintig regionale zenders voordat er een deelverzameling van de CCTV-zenders te zien is.

In Hefei is het aantal CCTV-zenders nog verder gereduceerd en in Hangzhou staat zelfs CCTV 1 niet meer op 1. De regionale zenders lijken meer op de commerciële zenders van ons: meer soaps, quizzen en misdaadprogramma’s.

In Peter R. de Vries-achtig schimmige documentaires vertellen zij over de redenen waarom

De laatsten hebben hier overigens een opvoedend karakter. De misdadigers in China doen zelf verslag. In Peter R. de Vries-achtig schimmige documentaires, met wiebelige camera’s, vertellen zijzelf over de redenen waarom, en de omstandigheden waarin, zij hun stommiteiten hebben begaan. Opnames van de rechtszittingen, de slachtoffers en veroordelingen worden gevolgd door uitvoerige spijtbetuigingen en excuses naar slachtoffers en de gemeenschap. Althans… als ík de tekst erbij zou moeten schrijven, want ik versta er natuurlijk helemaal niets van.

Wordt vervolgd

Auteur: Ilona

Dit is “Dag China!”, een 19-delig reisverhaal, geschreven en geïllustreerd door Ilona. Eerder gepubliceerd op een site voor Nederlandse expats, drasties.com, tussen 26 mei 2011 – 23 september 2011. Alle foto’s, tenzij anders vermeld, © 2011 Ilona e/o echtgenoot

Advertenties

Auteur: Bas van Vuren

Schrijver. Rijmer. Kijker. Open en nieuwgierig. Kent veel beroemde mensen.

41 thoughts on “Televisiekijken in een land waar je niets verstaat (3)”

  1. Prachtig verhaal Ilona! Dit kende ik nog niet. Ben benieuwd naar de rest.

    En bedankt, Bas, voor het hier herpubliceren ervan.

    Liked by 2 people

  2. Leuke verrassing, Bas en Ilona!
    Voor Ilona een uitgelezen kans om de reacties van toen en nu te vergelijken.

    Het eerste verhaal dompelt je meteen onder in een heel andere cultuur, ik lees graag het vervolg (nog eens over).

    Liked by 2 people

  3. Leuk, Bas! Mooie titel heb je eraan gegeven.
    Of ik China ooit weer zie…
    In elk geval kan ik het nu wat opnieuw beleven door deze herplaatsing.
    Hopelijk veel leesplezier, mensen.

    Liked by 1 persoon

  4. Graag gedaan, mensen, en in het bijzonder Ilona. Ik had het je voor je verjaardag willen aanbieden, maar dat lukte dus niet helemaal 🙂

    Het was met de kennis van nu, zes jaar later, ook voor mij weer keileuk om het allemaal weer de revue te laten passeren. Op veel plekken ben ik zelve ook geweest, veel ervaringen en verbaasdheden heb ik zelve ook gehad. Het blijft een apart land. Gaan jullie zien, de komende (nog) 18 afleveringen.

    Dit is de enige aflevering zonder foto, dat heb je weleens, dan stap je uit het vliegtuig in de taxi, en er weer uit, en dan sta je nog niet in de fotostand. Maar dat wordt dus, zoals de trouwe klantjes weten, meer dan goedgemaakt in de komende afleveringen. Man man man, ik moest er bijna een hele gigabende aan nieuwe opslagcapaciteit voor bijhuren. In het schuurtje. Maar ’t is nu veilig opgeslagen, en da’s een prettig idee.

    Liked by 1 persoon

  5. Chinezen die van Schiphol naar Amsterdam een taxi nemen moeten vaak veel meer betalen.
    Ik geloof dat een taxichauffeur zelfs een bedrag dat naar de 1000 euro liep wilde innen van een viertal Chinezen.

    Vriendelijke groet,

    Liked by 1 persoon

  6. Ongelooflijk wat is Nederland een maffialand geworden qua taxi en verdere huurpraktijken met name in Amsterdam. Dat is een soort No Go area waar je absoluut beter kunt wegblijven.

    Het Museumkwartier is op sommige dagen nog enigszins bereikbaar te voet vanaf het C.S. als je je door de Kermis , Orgelparade en massa-drommen halve wilden weet door te worstelen. De hele treinreis is ook verworden tot een hel van Dante in het quadraat.

    Liked by 1 persoon

  7. O wat heerlijk weer dat prachtige Tiananmenplein met mausoleum en al die mensen die met je op de foto willen, vooral met Bert omdat hij voor Chinese standaard nogal lang is.
    Prachtige beelden Ilona, mooie herinneringen komen terug!

    Liked by 2 people

  8. Dat heb je er weer mooi opgezet, Bas. Dank je wel!

    De Chinezen doen qua lengte niet onder voor ons, Klare Taal. Sterker, er waren best langere mensen. Onze Chinese collega/gids stak zelfs met kop en schouder boven ons uit. De jongere generatie wordt ook steeds langer.

    Ik denk niet dat een tweede Chinareis er voor ons inzit, pawi. Althans niet voor mij. Gezien mijn gezondheid denk ik niet dat ik dat overleef.

    Liked by 1 persoon

  9. Dat is even slikken. Ik wist niet dat je gezondheid zo broos was.
    De titel Dag China, tot ziens! blijft dan als wens over.
    En je hebt natuurlijk thuis nog veel meer mooie herinneringen aan deze reis. Het was een huwelijkscadeau van de kinderen, als ik me goed herinner.

    Like

  10. Er is inderdaad veel veranderd in zes jaar
    Het was deels huwelijksreis, deels op uitnodiging van Chinese collega’s van universiteiten aldaar.
    Dat konden we mooi combineren.

    Like

  11. Ilona,
    Wij waren in 2005 in China, er zal veel veranderd zijn, ten goede zeker maar ook minder goede dingen zoals dat altijd gebeurt.
    Een tweede reis zie ik niet zo zitten, de hoogtepunten blijven je bij en verder geniet ik weer van jouw reisverhaal anno 2011.

    Like

  12. Het is een aardigheid om weer te lezen, verveelt ook niet. Teken dat je het goed gedaan hebt, Ilona.
    Dezelfde trip in deze tijd zal inderdaad een ander beeld geven. Interessant om te vergelijken.

    Like

  13. Mooi Ilona! Leuk, die kijkdooshuisjes. Voor de bewoners zelf waarschijnlijk minder leuk.

    Heb je ook een foto van die mooie Verboden Stadstuin?

    Like

  14. Eigenlijk bedoelde ik met mijn antwoord aan pawi ‘veel veranderd in zes jaar’ mijn teruglopende gezondheid.
    Neemt niet weg dat de mensen in China verschrikkelijk modern al waren en in beweging blijven.
    Wij hebben nog steeds contacten.

    Zeker Luv, er volgen nog zeventien delen! Dat komt allemaal ruimschoots aan bod.

    Liked by 1 persoon

  15. En hopla, daar is het derde deel. Al wilde ik schrijven, maar dat zou overdreven zijn. Eindelijk is misschien een beter woord. Maar het gaat om het resultaat en dat mag er zijn: een handleiding tot het tv-kijken in het China van 2011. Enjoy! Met dank aan Ilona natuurlijk.

    Liked by 1 persoon

  16. Goed geschreven verslag, Ilona, en zo te lezen heb je veel research gedaan. Interessant om te weten dat je zelfs heel ver weg nog belangstelling houdt voor wat er zich afspeelt in het gebied dat op dat moment juist ver van je bed (en nachtmutsje) is.

    Liked by 1 persoon

  17. Mooi weer Ilona in China

    Prachtig verslag over de media aldaar in China, heel knap dat je je daar zo in verdiept hebt.
    Een bijzonder aspect van deze reis .
    Ik wil even zeggen dat wij als eenvoudige reizigers nauwelijks een t.v. hebben aangezet.

    Wij waren uitgeput door een slavendrijvende, goed bedoelende, heel deskundige despoot vermoeid in bed beland, zonder zin in t.v.
    Nooit T.V. dus.

    Na die reis was ik vijf kilo afgevallen, niet eens gewenst, maar een aanrader voor de liefhebbers.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s